Een eeuw lang actief voor Hoorns erfgoed

Een veel gestelde vraag

Wat is een knipboog?

KnipboogsteegDe gemeente wil de verloren gegane namen van straten, stegen en huizen waar mogelijk terughalen. Daartoe worden vanaf oktober 2010 op de thans anonieme stegen en gloppen de oude naamsaanduidingen teruggebracht. De eerste steeg waar dat gebeurde, was de Knipboogsteeg die ligt naast het rijksmonument van Vereniging Oud Hoorn aan de Bierkade. Wethouder Michiel Pijl heeft na de najaarsledenvergadering het naambordje van de Knipboogsteeg onthuld.

Tientallen namen van stegen en gloppen zijn door de jaren heen verdwenen. De Knipboogsteeg werd uit de vergetelheid gehaald en brengt een historische naam weer terug. Het pand Bierkade 10 is eigendom van de Vereniging Oud Hoorn en bij het onderzoek naar de verdwenen naam ontdekte men dat ook deze steeg voor de helft tot het eigendom van de vereniging behoort.

De steeg is vernoemd naar een pakhuis "De Knipboog" dat daar ooit stond. Maar waarnaar is dan het pakhuis vernoemd; wat is een knipboog?
Een knipboog is een nautisch navigatie-instrument dat niet wijdverbreid gebruikt werd in de 17e eeuw. Aan het eind van de 16e eeuw was een van de voornaamste instrumenten voor hemelnavigatie op zee de kruisstaf.
De kruisstaf werd voor het eerst beschreven in de vroege 14e eeuw en werd voor gebruik op zee verder aangepast door de Portugezen in de vroege 16e eeuw. Vanaf 1595 werden variaties op de kruisstaf uitgevonden die bekend zijn als de hoekboog, de crommeboog, de knipboog, de kruisboog en de spiegelboog. Er is weinig bekend over de crommeboog, de knipboog en de kruisboog. Zeer waarschijnlijk omdat zij niet veel en niet algemeen gebruikt werden.

Bron: The Spiegelboog (mirror-staff): a reconstruction
N. de Hilster
In: Bulletin of the Scientific Instrument Society No. 90 (2006)

Knipboogsteeg


<< Terug naar het gestelde vragen overzicht

 

Redactie "veel gestelde vragen": Diana van den Hoogen, Hoorn