Een eeuw lang actief voor Hoorns erfgoed

Activiteit divers (archief)

Frederik de Groot beeldt het Hoornse taartarrest uit.

28-10-2011
hoornDe Hoornse acteur Frederik de Groot beeldt met authentiek historisch beeldmateriaal uit 1910 vrijdagavond 28 oktober het Hoorns taartarrest uit. Met deze voorstelling én een voordracht van de Hoornse strafrechtadvocaat H. ter Brake herdenken de gemeente Hoorn en het Westfries Archief op 28 oktober de 100ste verjaardag van het zogeheten Hoornse Taartarrest. Dit is een beroemde principe-uitspraak van de Hoge Raad der Nederlanden vanwege een moordzaak in Hoorn. Het Hoornse Taartarrest is nog altijd van grote betekenis en is verplichte studiekost voor iedere student Nederlands recht.

grietjeappelman

Op de foto: het dienstmeisje Grietje Appelman die in haar ouderlijk huis aan de Peperstraat 16 in Hoorn herstelt van het eten van de giftige taart die haar bijna fataal werd. Foto: Spaarnestad Photo, Haarlem

Op 28 oktober is er in de Noorderkerk een officiële herdenking van het Hoornse Taartarrest. Zo is er ’s middags speciaal voor juristen een lezing van prof. mr. B.E.P. Myjer (rechter bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg en bijzonder hoogleraar Mensenrechten aan de VU) over de betekenis van het arrest. Mr. E.J. van der Molen, president van de Rechtbank Alkmaar, zal het onderwerp inleiden.

Avondprogrammma
Inwoners van Hoorn en andere belangstellenden zijn 28 oktober welkom bij het avondprogramma in de Noorderkerk. Daar geeft acteur Frederik de Groot een voorstelling. Met authentiek historisch beeldmateriaal beeldt hij de gebeurtenissen rond het Hoornse taartarrest uit. De Hoornse strafrechtadvocaat en docent aan de VU, mr. dr. H.K. ter Brake zal vervolgens stilstaan bij de betekenis van het arrest.







Verkeerde slachtoffer
Honderd jaar geleden overleed in Hoorn de echtgenote van gemeentebode Willem Markus na het eten van een taart. Het was meteen duidelijk dat er gif in had gezeten en dat niet mevrouw Markus, maar haar man het doelwit van de aanslag was geweest. Al snel werd de dader, een oud-collega, opgepakt. Hoewel de dader niet de vrouw van de marktmeester wilde vermoorden, werd hij toch wegens moord veroordeeld. Dat de verkeerde persoon overleed, veranderde de verwerpelijke daad volgens de Hoge Raad niet in doodslag. Het juridisch principe dat hierdoor werd vastgelegd, staat bekend als “voorwaardelijke opzet”.






Mail uit Canada
De aankondiging van de herdenking leverde bijzondere reacties op. De Hoornse wethouder Roger Tonnaer, tevens voorzitter van het Westfries Archief: “Veel mensen in Hoorn en de regio kenden die geschiedenis niet. Daar is door de publiciteit eromheen nu verandering in gekomen. Bij de moordaanslag viel niet alleen een dodelijk slachtoffer. Ook het 14-jarig dienstmeisje, Grietje Appelman, werd ziek na het eten van de taart. Na een aantal kritieke dagen herstelde zij gelukkig. De tragische gebeurtenis maakte zoveel indruk dat zij dit verhaal, tot aan haar dood in 1984, elk jaar weer aan haar kinderen vertelde. Haar zoon heeft mij er vanuit Canada naar aanleiding van de publiciteit uitgebreid over gemaild.”

Onbekend lied
Een inwoner uit Blokker stuurde gemeente en Westfries Archief de complete tekst van een lied waarvan hij nu pas de betekenis begreep. Zijn inmiddels 85-jarige schoonvader, J. Oud uit Oosterblokker, zong dat lied in 1934 al als hij samen met zijn vader naar de kaasmarkt in Alkmaar reed. Het bevatte onder meer deze tekst De vrouw en het meisje aten van de gestuurde taart, bewaarde men voor Markus zijn rantsoen, zo bleef de man gespaard. Het Westfries Archief probeert nu met behulp van de heer oud ook de melodie vast te leggen.





wfa


Aanmelden

Belangstellenden kunnen zich voor de bijeenkomst op 28 oktober op de volgende manieren aanmelden: via http://tinyurl.com/hoornse-taart , via email: taart@wfa.nl of telefonisch via 0229 282500. De bijeenkomst in de Noorderkerk begint om 20.00 uur en is rond 22.30 uur afgelopen.

Zie ook een eerder bericht in onze nieuwsrubriek



en eerste deelbericht en tweede deelbericht en derde deelbericht en vierde deelbericht op site Westfries Archief en het artikel in het NHD

 

Activiteiten overzicht