Actie 2017   Een eeuw lang actief voor Hoorns erfgoed

Historische stadsplattegronden van Hoorn


Oudste plattegronden


Hoorn Van Deventer 1545
Hoorn, Van Deventer 1545 (noord is boven). Klik hier voor meer informatie over de stadsplattegronden van Jacob van Deventer

Bekijk of download (1.64 MB)


Hoorn Van Deventer 1560
Hoorn, Van Deventer 1560 (noord is boven). (Bron: WFA)

Bekijk of download (264.68 KB)


Hoorn Van Deventer 1560
Hoorn, Van Deventer 1560 (uitsnede). De bebouwing is weergegeven in bruin. Daardoor is goed te zien dat een flink deel van het grondgebied van de stad binnen de wallen nog niet is bebouwd, met name in het noordelijk deel. Concentraties van de bebouwing bevinden zich o.a. langs de Westfriese Zeedijk (Grote Oost en West) en het Kleine en Grote Noord. Het is interessant om te zien hoe dit zich ontwikkelt op de volgende kaarten.  Het merendeel van de stadswateren is nog open, met uitzondering van de Kerkstraat en de verbinding via de Rode Steen met het buitendijkse water. De stadswal is die van 1508-1510-1541. Zie het overzichtskaartje van de stadswallen hierboven (noord is boven). (Bron: WFA)

Bekijk of download (378.40 KB)


Conventen

Hoorn telde in de vijftiende eeuw negen kloosters (conventen) binnen de wallen, en vlak buiten de stad stonden er nog twee. Diverse kloostergebouwen staan ingetekend (in zwart) op de plattegrond hierboven. Aan het begin van de zestiende eeuw besloegen de kloosterbezittingen 40% van de oppervlakte binnen de stadsmuren. Dit verklaart een deel van het onbebouwde terrein binnen de wallen in 1560. Aan dit bloeiende kloosterleven kwam een einde, toen Hoorn in 1572 de zijde van Willem van Oranje koos in de strijd tegen de Spanjaarden. De kerken gingen over in protestantse handen en de kloosters werden gesloten. De gebouwen en terreinen hiervan kregen andere bestemmingen. Daarna werd er druk gesloopt en gebouwd. Ten tijde van de verschijning (1649) van de plattegrond van Hoorn van Blaeu (zie verderop) waren de kloostergebouwen dus al tientallen jaren niet meer in gebruik als klooster. De namen van de kloosters bleven in de volksmond nog lang voortleven, en daarom werden ze nog door Blaeu in 1649 vermeld op de plattegrond.
Zie ook Maquette van Hoorn Anno 1650.


Hoorn Guicciardini 1582
Hoorn, Guicciardini 1582. De stad is uitgebreid door de bouw van de stadswal uit 1577. De Karperkuil is toegevoegd. Het water van de Nieuwstraat is overkluisd. De Nieuwe Oosterpoort is gebouwd (noord is onder). (Bron: WFA)

Bekijk of download (1.49 MB)


Hoorn Utenwael 1596
Hoorn, Utenwael 1596. Het water van de Gouw is overkluisd. Het polderwater is afgesloten van het stadswater en er zijn drie overhalen gebouwd (Breed, Dal, Watertje). Dit vanwege het gemeen maken (met elkaar verbinden) in 1580 van een aantal stadswateren met het zeewater om ze te kunnen doorspoelen met zeewater (noord is onder). (Bron: WFA)

Bekijk of download (1.54 MB)


Hoorn Utenwael 1596
Hoorn, Utenwael 1596 (noord is onder).

Bekijk of download (632.30 KB)


Hoorn Velius 1615
Hoorn, Velius 1615. De Buitenluiendijk en de Kielhaven (links boven) zijn aangelegd. Op de kaart van Blaeu (zie verder) wordt de Kielhaven aangeduid als 'Oude nieuwe haven' (noord is onder). (Bron: WFA)

Bekijk of download (460.73 KB)


Hoorn Buitenluiendijk
De Buitenluiendijk en de Kielhaven ingetekend op een moderne plattegrond van Hoorn (naar Schrickx, 2010) (noord is boven).

 

Hoorn Boxhorn 1632
Hoorn, Boxhorn 1632 met stadsbeeld uit 1615. Het Gerritsland, overkluisd in 1619, is hier nog water (noord is onder).

Bekijk of download (793.07 KB)


Hoorn Martin Zeiller 1659
Hoorn, Martin Zeiller, 1659, de situatie nog zonder de nieuwe havens en het Gerritsland nog open water (noord is onder).

Bekijk of download (549.78 KB)